De houtkachel is de laatste jaren aan een opmars bezig.
De belangrijkste reden hiervoor is uiteraard het steeds duurder worden van elektriciteit,
aardgas, en stookolie. Er bestaan nogal wat vooroordelen tegen het verwarmen met
hout. Hout zal, net zoals elke andere soort van brandstof die dient voor de verwarming
van uw woning, belastend zijn voor het milieu. Door u goed te informeren en een
paar simpele regels na te leven kan deze belasting tot een minimum herleid worden
en zal de impact op het milieu minder zijn dan algemeen wordt aangenomen.
De beste energiebronnen zijn deze die "vernieuwbaar" zijn. Zonne-energie, windkracht
en waterkracht staan bovenaan de lijst omdat hun invloed op het milieu minimaal
is wat betreft de uitstoot van schadelijke gassen. Hout is het beste alternatief
omdat dit ook een vernieuwbare energiebron is. Wereldwijd worden er steeds nieuwe
bossen aangeplant om de oude te vervangen. Op die manier blijft er steeds een
voorraad van hout. Fossiele brandstoffen zoals gas, stookolie en kolen worden
wereldwijd verbruikt en geraken langzaam maar zeker op.
Een houtkachel in werking is een plezier om naar te kijken. De vlammen dansen
en veranderen van kleur. Een houtkachel wordt door iedereen gewaardeerd. Het zachte
gloeien van het hout zorgt voor een gezellige sfeer en iedereen die al eens bij
iemand op bezoek is geweest die een houtkachel heeft zal zichzelf er al op betrapt
hebben dat hij of zij ongewild in de vlammen aan het staren is, ondertussen wegdromend
terwijl u naar uw gevoel helemaal tot rust komt.
Op het gebied van veiligheid heeft de houtkachel een ware revolutie ondergaan.
Vroeger kwamen schoorsteenbranden regelmatig voor, maar dit was dan meestal te
wijten aan onkunde bij het installeren van houtkachels en/of afvoerbuizen. Tegenwoordig
zullen alle HR (hoog rendements) kachels zorgen voor een zo volledig mogelijke
verbranding van gassen waardoor er weinig of geen uitstoot meer is langs de schoorsteen.
Hierdoor zal er vrijwel geen roetafzetting meer zijn en dus ook de kans op een
schoorsteenbrand is nagenoeg onbestaande. Ook het plaatsen van een schoorsteen
laat men tegenwoordig over aan specialisten omdat men beseft dat veiligheid nu
eenmaal zeer belangrijk is.
Een houtkachel geeft warmte af op een manier zoals geen enkel ander verwarmingstoestel
dat kan. Hout verbranden met het enige doel om het warm te krijgen bestaat dan
ook al duizenden jaren. Bij problemen met de levering van elektriciteit, of indien
de elektriciteit uitvalt, laten alle andere systemen om uw woning te verwarmen
het afweten, alleen de houtkachel blijft doorgaan. Het is het systeem bij uitstek
om volledig onafhankelijk van invloeden van buitenaf er voor te kunnen zorgen
dat u en uw gezin het steeds warm hebben.
Sommige houtsoorten zijn minder geschikt om te gebruiken
in een houtvuur dan andere. En dit heeft dan alleen te maken met de snelheid waarmee
ze branden, niet zoals meestal verkeerd wordt aangenomen met het vervuilend effect
dat ze zouden hebben op de schoorsteen. Hout dat onvoldoende gedroogd is zal weinig
warmte geven en verantwoordelijk zijn voor roetafzetting in de schoorsteen.
Bij goed gedroogd hout heeft men hier geen problemen mee, ongeacht de houtsoort
die men gebruikt. De ideale vochtigheidsgraad van het hout ligt rond 15 tot 20%.
Algemene regel hierbij is: hoe beter de verbranding is, hoe meer warmte u krijgt
en hoe minder roetafzetting er is. Vermijd het gebruik van hout dat geverfd is
of op een andere manier behandeld is. Gebruik alleen natuurlijk brandhout.
Hard hout brand zachter en langer dan zacht hout dat hard en snel brand. Dus in
volume zal men een groter volume aan zacht hout gebuiken over een bepaalde tijd,
maar met hetzelfde gewicht aan hout zal men bijna dezelfde hoeveelheid warmte
kunnen bekomen. Brandhout dat voldoende gedroogd is zal tijdens het verbranden
in een HR (Hoog Rendement) kachel geen rook afgeven.
Men kan er van uitgaan dat alle houtsoorten, zolang ze maar gezaagd, gekliefd
en voldoende gedroogd zijn, bruikbaar zijn als brandhout. Alle houtsoorten leveren
bij verbranding ongeveer dezelfde hoeveelheid energie per kilo hout. Het verschil
zit in de dichtheid. Hardhout zoals eik of beuk weegt meer per kubieke meter dan
berk of sparrenhout, dus eik of beuk zal per kubieke meter meer energie leveren
omdat het gewicht hoger is.
Hout dat moet dienen om te verbranden moet zuiver zijn. Dit wil zeggen dat het
niet geverfd mag zijn of behandeld met chemische produkten. Hout dat groen van
kleur is is behandeld met bewaarmiddelen die onder druk ingebracht worden in het
hout. Het is niet schadelijk voor de houtkachel of schoorsteen, maar wel voor
het milieu. U moet ook opletten met de verbranding van paletten. Deze zijn soms
behandeld met schimmelwerende produkten dewelke bij de verbranding een giftige
rook afgeven.
Brandhout moet op de correcte lengte gezaagd worden.
Indien uw kachel houtblokken tot 40cm aankan is het een goed idee om de blokken
5cm korter te maken. Houtblokken dienen altijd gekliefd te worden indien hun diameter
meer dan 10cm bedraagt. Blokken met een diameter tot 20cm klieft men in 4 stukken
en met een diameter tot 30cm in 6 stukken. Klieven helpt om het hout veel sneller
te laten drogen omdat de schors voor een groot deel de verdamping van vocht tegengaat.
De beste manier om hout te laten drogen is door het op te stapelen in enkele rijen
die zoveel mogelijk blootgesteld zijn aan de zon en waar er voldoende wind door
kan. Dit zal het drogen veel sneller laten verlopen dan wanneer het hout kort
tegen mekaar gestapeld wordt op een plaats waar weinig of geen zon komt. Zorg
er voor dat het hout ten alle tijden afgeschermd is van regen.
Ook belangrijk is dat brandhout niet rechtstreeks op de grond mag gelegd worden.
De wind kan hier niet onder en er zal zich schimmel vormen op de onderste rij
houtblokken. Men kan door het hout te stapelen op paletten of panlatten er voor
zorgen dat er steeds wind onder het hout kan circuleren. Indien u deze richtlijnen
toepast kan vers brandhout dat in de lente te drogen werd gelegd binnen 5 a 6
maanden klaar voor gebruik zijn. Eik en beuk moeten langer drogen omdat door de
harde struktuur van het hout het vocht niet snel genoeg kan verdampen.
Nadat het hout gedurende de hele lente en zomer heeft kunnen drogen is het aangewezen
om het hout te beschermen tegen de herfst en winter. Deze kunnen er voor zorgen
dat, door een hogere luchtvochtigheid, het hout meer vocht gaat opnemen en de
kans op schimmelgroei toeneemt. Men heeft een ruimte nodig, zoals een houtschuurtje,
kort bij de woning om het hout op te slaan. Liefst niet aan het einde van de tuin
zodat u 30 meter moet lopen door de regen om hout te gaan halen.
Het ideale is om een plaats te hebben kort bij de woning waar men het hout in
kan leggen. Deze ruimte moet groot genoeg zijn om tenminste een houtvoorraad voor
de ganse winter in te bewaren. Bij sommige woningen loopt het dak aan de zijkant
van het huis verder door zodat men hieronder een grote hoeveelheid hout kan bewaren.
Men moet er wel voor zorgen dat het hout niet nat kan regenen.
Breng niet teveel hout ineens naar binnen. Een voorraadje voor maximum 2 dagen
is voldoende. Hiermee kan u beter in de gaten houden of er insecten aanwezig zijn
op het hout. U zal merken dat indien het hout voldoende gedroogd is er vrijwel
geen insecten op of in het hout zitten. Hout dat binnenshuis ligt zal sneller
tot ontbranding komen dan hout dat uit de vrieskou komt. Het verbranden van schors
draagt weinig bij aan de verwarming van de woning maar mag altijd verbrand worden
zonder nadelige gevolgen voor kachel of schoorsteen.
