Principes van ventilatie : streef naar controle

Wanneer men ventilatie niet onder controle heeft dan spreekt men van luchtindringing of lekkage. Er zijn 2 mechanismen verantwoordelijk voor deze vorm van ventilatie. Als eerste heeft men lekkage ten gevolge van de druk die door de wind op de woning uitgeoefend wordt. Hoe harder het waait, hoe meer druk er op de woning staat en dus hoe meer lekkage men heeft.

Ten tweede heeft men het zogenaamde “schoorsteeneffect”. Dit komt tot stand door het verschil in temperatuur binnen en buiten de woning. Wanneer de temperatuur in de woning hoger is dan buiten, dan stijgt de warme lucht naar de bovenste verdieping. Hierdoor zal er op het gelijkvloers een onderdruk ontstaan die aangevuld gaat worden met lucht van buiten de woning. Hierdoor krijgt men dan een koude luchtstroom. Hoe hoger het gebouw is, hoe sterker dit effect wordt.

Deze vormen van natuurlijke ventilatie kunnen aangevuld worden door mechanische ventilatie. De huidige bouwvoorschriften en reglementeringen zorgen er echter voor dat de meeste woningen zeer goed geïsoleerd moeten worden waardoor er net voldoende gecontroleerde natuurlijke ventilatie in de woning kan komen.

Bij oudere woningen met een minder goede isolatie kan er een groot verlies aan energie optreden. Tevens kan men ook niet de hoeveelheid lucht die in de woning komt regelen. Dit kan tot gevolg hebben dat er in de woning een teveel aan vochtigheid komt wanneer er niet voldoende verlucht kan worden.

Een betere isolatie van de woning wil niet noodzakelijk zeggen dat men minder energie verbruikt. Wanneer de ventilatie ontoereikend is dan kan het zelfs mogelijk zijn dat u tot 20% meer energie gaat vebruiken om uw woning te verwarmen. Het doel van een goede ventilatie is om een evenwicht te vinden tussen efficient omspringen met energie en tussen de kwaliteit van de lucht in de woning optimaal houden. Met andere woorden: minimaliseer ongecontroleerde ventilatie en installeer een systeem voor gecontroleerde ventilatie.

De keuken, badkamer, waskamer, en toilet zijn de belangrijkste plaatsen waar er voldoende ventilatie aanwezig moet zijn omdat hier de meeste vochtigheid is. De vochtige lucht in deze ruimtes kan best rechtstreeks naar buiten afgevoerd worden zodat ze zich niet kan verspreiden doorheen de rest van de woning.

Ventilatie en energie : winst en verlies

Ventilatie zorgt voor een deel voor energieverlies. In eerste instantie komt dit doordat de binnenkomende lucht opgewarmd moet worden. Deze opgewarmde lucht is men kwijt van zodra deze het gebouw verlaat. Als tweede verbruikt elke vorm van mechanische ventilatie ook stroom. Dit brengt ook een extra kost met zich mee.

Tocht is een ongecontroleerde beweging van lucht door kieren en openingen in de woning. Men heeft rechtstreekse openingen naar buiten toe zoals een kier rond een venster of onder een deur, maar meestal wordt de tocht veroorzaakt door een reeks van openingen (scheurtjes) die met elkaar verbonden zijn. Dergelijke lekken kunnen moeilijk te dichten zijn omdat men niet altijd kan achterhalen waar de tocht vandaan komt.

Een goed geïsoleerde woning heeft nog steeds een verlies van 4 kubieke meter lucht per uur. Bij een matig geïsoleerde woning kan dit oplopen tot 20 kubieke meter lucht per uur. Dit betekend dat de meeste woningen voldoende natuurlijke ventilatie hebben. Maar omdat dit een ongecontroleerde ventilatie is, is het hoogst onwaarschijnlijk dat u deze verse lucht op het juiste moment en op de juiste plaats krijgt.

Tijdens winderige dagen wil dit ook zeggen dat de tocht in de woning toeneemt en dus ook het volume aan verse lucht zal toenemen. Het is maar zeer de vraag of u hier op zit te wachten. Als u wil laten testen hoeveel lucht uw woning “lekt” dan kan men dit laten doen door een gespecialiseerd bedrijf. Alle openingen zoals een schoorsteen en afvoer van dampkap en droogkast worden dichtgemaakt. Ook alle verluchtingsopeningen worden gesloten. Vervolgens zal men in de woning lucht blazen en kan men het verlies per uur meten.

De resultaten van deze test kunnen gebruikt worden om uw woning te vergelijken met de resultaten van andere woningen. Hierdoor krijgt u inzicht in de hoeveelheid energie die u elke dag verliest en wat u kan doen om dit te verhelpen.

U kan uw woning beter luchtdicht maken door de ramen te vervangen door nieuwere dubbele of driedubbele beglazing. Wanneer deze ruimte echter niet voorzien is van een systeem van mechanische ventilatie dan kan u best ramen kiezen die bovenaan voorzien zijn van verluchtingsopeningen. Hierdoor kan u deze ruimte nog voldoende ventileren.

Alle vormen van mechanische ventilatie verbruiken elektriciteit. Ventilatoren, compressoren, omvormers, sturingen en veiligheidssystemen verbruiken alle een vaste of variabele hoeveelheid stroom, en een goed ontworpen systeem verbruikt een minimale hoeveelheid. De toevoer en afvoerkanalen van het ventilatiesysteem moeten ook zo recht mogelijk zijn. Hoe meer bochten, hoe meer weerstand de lucht zal ondervinden en hoe harder de ventilatoren moeten werken. Dit komt het stroomverbruik niet ten goede.

De meeste systemen die gebruikt worden voor warmterecuperatie zijn van het lucht-lucht type. Dit wil zeggen dat de warmte uit de afgevoerde lucht gehaald wordt en zal gebruikt worden om de binnenkomende lucht voor te verwarmen. Deze systemen presteren goed tot zeer goed. Een warmterecuperatiesysteem verminderd de hoeveelheid energie die nodig is om de binnenkomende lucht op te warmen.

Dergelijke systemen werken het best in woningen die goed tot zeer goed geïsoleerd zijn. Men heeft ook maar alleen voordeel met een dergelijk systeem indien de recuperatie meer opbrengt dan dat de kostprijs is om het systeem te laten werken (energiekost). De hoeveelheid verse lucht die moet aangevoerd worden in een bepaalde ruimte hangt af van hoe vervuild de lucht in deze ruimte is.

Een automatische sturing controleert continu de vochtigheidsgraad en kwaliteit van de lucht. Hierdoor zal de ventilatie alleen maar aanslaan van zodra dit nodig is en zal er dus energie bespaard worden. Een slecht geïnstalleerd systeem zal niet naar behoren functioneren en meer energie verbruiken dan nodig is. Vraag steeds naar een gecertificeerd installateur. Deze hebben een certificaat van de fabrikant dat ze goed op de hoogte zijn van de installatievoorschriften.

Warmterecuperatie : bespaar op uw stookkosten

Ventilatie met warmteterugwinning is een verbeterde technologie. Het zorgt voor een uitgebalanceerde toevoer van verse lucht en de afvoer van vervuilde en vochtige lucht. Een warmtewisselaar haalt warmte uit de afgevoerde lucht en gebruikt deze om de binnenkomende lucht op te warmen.

Dit systeem kan op verschillende snelheden werken waardoor men een lage snelheid continu ventilatie kan bekomen zoals nodig in de woonkamer of een hoge snelheid luchtverversing geschikt voor in de keuken of badkamer.

Inkomende en uitgaande luchtstromen kunnen vermengd worden waardoor de doeltreffendheid van het systeem verminderd. Dit kan opgelost worden door de roosters voor aan- en afvoer op de juiste locatie te plaatsen, zowel binnen als buiten de woning. Het systeem met warmterecuperatie werkt meestal beter wanneer het op het verlagen van de vochtigheid aankomt dan een systeem zonder warmterecuperatie.

De sensoren voor de automatische sturing moeten op de juiste plaats gemonteerd worden. Dit wil zeggen ver genoeg verwijderd van de roosters van aan- en afvoer van lucht. Op regelmatige tijdstippen moeten de roosters en ventilators ontdaan worden van stof en vet. Ook moet de warmtewisselaar regelmatig ontstoft worden.

Dit systeem werkt alleen in de ruimte waar het geïnstalleerd is en niet in de rest van de woning. Bij een zeer goed geïsoleerde woning kan het moeilijk zijn om voldoende ventilatie in de andere kamers te bekomen.

Voordelen:
– Eenvoudig te integreren in een nieuwbouwwoning
– Ook geschikt voor de renovatie van een woning
– Eenvoudig te installeren
– Zorg voor continu ventilatie
– Warmterecuperatie en kleiner energieverbruik
– Vrijwel geruisloze werking

Nadelen:
– Mogelijke menging van inkomende en uitgaande luchtstromen