Speksteen kachels bestaan reeds 200 jaar. Het grote
voordeel aan speksteen kachels is dat ze veel meer warmte kunnen vasthouden dan
gewone kachels die vervaardigd zijn uit gietijzer of plaatstaal. Deze warmte wordt
dan langzaam afgegeven, ook al is het vuur in de kachel reeds geruime tijd uit.
Speksteen kan van alle in de natuur voorkomende materialen het meeste warmte opnemen
en vasthouden.
Op het gebied van comfort en warmteafgifte is een speksteen kachel de beste keuze.
Vooral speksteen kachels die gestookt worden met hout zijn geliefd en uitermate
geschikt om een hele woning te verwarmen. Er bestaan ook speksteen kachels met
gas of op elektriciteit. Het spreekt voor zich dat door de hoge energieprijzen
het gebruik van gas of elektriciteit niet aan te bevelen is.
Speksteen is een natuurlijk gesteente. Er bestaan verschillende plaatsen in de
wereld waar men speksteen kan ontginnen. Hierdoor heeft het gesteente dat afkomstig
is van de verschillende locaties ook een ander uitzicht en een andere struktuur.
Het is verkrijgbaar in verschillende grijstinten tot soms zelfs met een groene
gloed.
Speksteen kan, net zoals metaal, zeer hoge temperaturen
weerstaan en ook wisselende temperaturen zijn geen probleem. Maar in tegenstelling
tot metaal kan speksteen veel meer warmte opnemen en kan dit dan geleidelijk weer
afgeven gedurende een lange periode.
Ook de warmteafgifte van marmer en graniet is vergelijkbaar met deze van speksteen.
Maar marmer en graniet zijn niet goed bestand tegen de intense hitte van een houtvuur.
Ook het afwisselende afkoelen en opwarmen van het gesteente zal op termijn voor
breuk zorgen. Speksteen mag gedurende onbeperkte tijd blootgesteld worden aan
directe vlammen zonder dat dit enige breuk zal veroorzaken.
Er bestaan verschillende bouwmethoden voor speksteen kachels. Zo kan men gewone
gietijzeren kachels uitrusten met speksteen aan de binnenzijde van de kachel.
Dit speksteen zit tussen 2 lagen ijzer en zal een grote hoeveelheid warmte openemen.
Deze kachels wegen tussen de 200 en 400 kilogram. Een andere soort speksteen kachels
bestaat uit een grote hoeveelheid speksteen die rond de kachel wordt opgebouwd.
Deze enorme steenmassa heeft veel tijd nodig om op te warmen maar kan ook gedurende
een zeer lange tijd warmte afgeven nadat de kachel uit is. Deze kachels wegen
tussen de 800 en 3000 kilogram.
Deze kachels zorgen er dankzij een continu warmteafgifte voor dat er steeds een
gelijkmatige hoeveelheid warmte vrijkomt waardoor de temperatuur in de kamer vrij
constant blijft. Hoe meer speksteen er opgewarmd wordt, hoe gelijkmatiger de warmte
weer afgegeven wordt en hoe constanter de temperatuur blijft. Wanneer een speksteen
kachel gedurende een paar uur gebrand heeft dan hebben de stenen reeds een grote
hoeveelheid warmte opgenomen. Het kan tot wel 12 uur of meer duren vooraleer de
stenen weer afgekoeld zijn, afhankelijk van hoe lang en hoe intensief u de kachel
hebt laten branden. Een afkoelingsperiode van 20 tot 30 uur is geen uitzondering
bij kachels die langere tijd gebrand hebben.
Wat men wel niet heeft bij een speksteen kachel is
de onmiddellijke warmte afgifte zoals deze bij een klassieke houtkachel. Omdat
de kachel omgeven zit door steen die eerst moet opwarmen kan het een tijdje duren
vooraleer de kamer opgewarmd wordt. Dus om snel een woning op te warmen op zeer
koude dagen zijn deze kachels minder geschikt. Er bestaan echter modellen die
uiterust zijn met een ventilator die er voor zorgt dat de warmte die de kachel
vrijgeeft omgeleid wordt en rechtstreeks in de kamer gebracht wordt om een snelle
opwarming van de ruimte toe te laten. Nadien kan men de ventilator afzetten waardoor
de stenen de warmte van de kachel kunnen opnemen.
Het volstaat om de kachel elke 24 uur even aan te maken zodat de stenen weer warmte
kunnen opnemen. Op zeer koude dagen kan het nodig zijn om elke 12 uur de kachel
te doen branden. De oppervlakte temperatuur van de stenen bedraagt zelden meer
dan 150 graden celcius. In vergelijking met een klassieke houtkachel waar dit
al snel 300 tot 500 graden kan zijn is het duidelijk dat het risico op verbranding
bij een speksteen kachel veel lager is dan bij een klassieke kachel.
Een speksteen kachel is veruit de enige houtkachel die kan voorzien worden van
een boiler om water op te warmen. Dit komt door de enorme massa steen die haar
warmte afgeeft aan de boiler zonder dat de kachel hier een nadelige invloed van
ondervind. Dit water kan vervolgens gebruikt worden in het huishouden. Indien
de boiler en de kachel groot genoeg zijn en de hoeveelheid steen minstens 1500
kilogram bedraagt kan men zelfs door middel van centrale verwarming andere kamers
in de woning verwarmen met dit systeem zonder gebruik te moeten maken van fossiele
brandstoffen zoals gas of stookolie.
Het enige nadeel aan een speksteen kachel is de prijs. Men mag toch rekenen op
4.000 tot 20.000 euro voor een dergelijke kachel. Maar het zeer hoge rendement
en het zeer geringe houtverbruik zorgt er voor dat u deze investering op relatief
korte termijn terugverdient. De speksteen kachel is een aanrader voor wie er de
plaats voor heeft en, uiteraard, het budget voor heeft.
