Moderne open haarden hebben een hoger rendement

Tegenwoordig ziet men meer en meer nieuwbouw woningen die met zeer duurzame materialen gebouwd worden en die zeer goed geisoleerd zijn. En dan beslissen de kersverse eigenaars dat ze een traditionele open haard willen waar ze gezellig naar kunnen kijken en rond zitten.

Hier hebben we dan te maken met enerzijds de laatste nieuwe technologie op het gebied van isolatie en efficientie in de woningbouw en anderzijds met een uitvinding van pakweg 500 jaar oud toen men nog nooit gehoord had van isolatie of efficientie. Om dit te laten werken moet de traditionele open haard voorzien worden van een technologische oplossing zonder in te boeten aan het gevoel van gezelligheid dat mensen krijgen wanneer ze rond de haard gaan zitten. Dit is geen eenvoudige opgave.

De klassieke open haard is een antiquiteit die aan het uitsterven is omdat het een verwarmingstoestel is dat niet kan samenwerken met de moderne hoogtechnologische woningbouw. Een open haard is zeer vraatzuchtig wanneer het op verbruik van zowel zuurstof als hout aankomt en is als dusdanig totaal ongeschikt om op een ecologisch verantwoorde manier een woning te verwarmen.

Een goed geisoleerde woning zal niet voldoende aanvoer van zuurstof kunnen voorzien om de haard te laten branden. Men moet dus een deur of venster openzetten, of ventilatie openingen voorzien in de woning om de haard te laten werken. Een toevoer van koude lucht is het gevolg waardoor de ruimte nooit kan opgewarmd worden en er bijgevolg geen sprake is van ecologisch en efficient verwarmen.
Klassieke open haarden verbruiken veel zuurstof

Een klassieke open haard verbruikt ongeveer 5 tot 15 kubieke meter lucht, per minuut. Dit komt overeen met de luchtinhoud van een kamer van 3 meter lang op 2 meter breed en 2,5 meter hoog die per minuut door de haard naar buiten wordt gestuwd. Geen enkele geisoleerde woning kan deze hoeveelheid lucht aanvoeren. Het gevolg is dat er in de woning een onderdruk ontstaat waardoor allerhande problemen de kop opsteken.

Zo kan de open haard zonder aanvoer van voldoende lucht niet goed werken wat een rokende schoorsteen tot gevolg heeft. Ook kan het zijn de er rook in de kamer komt omwille van de onderdruk of dat er langs de schoorsteen van de gasboiler (indien men dit heeft) een terugstroom is van lucht. Dit is ronduit gevaarlijk omwille van mogelijke CO (koolstofmonoxide) vergiftiging.

Sommige mensen proberen door middel van een rookafzuigsysteem er voor te zorgen dat er geen rook meer kan binnenkomen. Deze toestellen worden ofwel in de schoorsteen ofwel bovenop de schoorsteen gemonteerd. Het gevolg is dat de onderdruk in de kamer nog meer toeneemt en de haard nog slechter begint te branden. De oplossing is om een raam open te zetten waardoor er nog meer koude lucht binnenstroom dan dat de haard kan opwarmen. Het rendement is op dat moment 0%.

Men kan altijd proberen om de klassieke open haard aan te passen door er glazen deurtjes in te zetten. Hierdoor kan men het luchtverbruik en de benodigde toevoer van verse lucht met 75% verminderen. Ook de terugslag van rook wordt hierdoor tegengegaan. Door deze deurtjes zal een open haard niet direct in een effectief verwarmingstoestel omgetoverd worden. De afgegeven warmte stijgt inderdaad merkbaar, maar niet voldoende om op koude dagen een kamer te verwarmen.

Voor mensen die toch een open haard willen is er een oplossing. Er bestaan haarden die volgens een speciaal plan gebouwd worden en die voorzien zijn van deuren. Deze deuren hebben de nodige openingen om de toevoer van verse lucht te regelen. Deze haarden kunnen een efficientie halen van pakweg 30%. Dit is nog steeds veel minder dan een inbouwcasette voor de haard die tussen de 40 en 60% haalt. Een hoog rendements houtkachel haalt makkelijk 70 tot 80% rendenment. Dus de hoeveelheid lucht die een haard verbruikt heeft rechtstreeks een invloed heeft op de efficientie. Hoe minder lucht hoe efficienter.